Stoornissen volgens de classificatie van de DSM

Volgens de classificatie van de DSM (Diagnostic Statistic Manual of the American psychiatric   association), het handboek waar GZ-psychologen mee werken is er bij een stoornis o.a. sprake van klinisch significante lijdensdruk of zijn beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of op andere belangrijke terreinen. Bij bepaalde stoornissen spelen concentratieproblemen een belangrijke rol; in een aantal ben ik gespecialiseerd.

Mijn specialisaties:

  • ADD/ADHD.
  • Angst- en paniekstoornissen.
  • Depressie.
  • Neurocognitieve en visuomotorische stoornissen ten  gevolge van een trauma of somatische aandoening (NAH).
  • Onbegrepen lichamelijke klachten zoals chronische pijn, chronische vermoeidheid, duizeligheid, misselijkheid. Bij deze klachten kan een angst- en paniekstoornis of een depressie de achterliggende oorzaak zijn of secundair optreden.
  • Slaapstoornissen.
  • Verslaving

         U kunt echter ook concentratieproblemen ervaren zonder dat er sprake is van een stoornis zoals   deze zijn  geformuleerd in de DSM, bijvoorbeeld bij een burn-out of werkgerelateerde problematiek. Hiervoor kunt u ook terecht bij mij, de hulp wordt echter niet vergoed door uw zorgverzekeraar.

         Klachten die cliënten benoemen:

  • Gebrek aan zelfvertrouwen of assertiviteit
  • Een vertraagd reactievermogen
  • Problemen met het (werk)geheugen
  • Verhoogde afleidbaarheid
  • Niet lang de aandacht bij een taak kunnen houden
  • Problemen met het verdelen van de aandacht tijdens meerdere taken
  • Problemen met focussen op een taak of in het verkeer
  • Problemen met het switchen van de aandacht van de ene naar de andere taak
  • Problemen met het selecteren van die impuls waar men de aandacht op wil richten
  • "Drukte" in het hoofd
  • "Watten" in het hoofd
  • Niet kunnen kiezen
  • Zich teveel van anderen aantrekken
  • Zich (teveel) zorgen maken om anderen
  • Over zich heen laten lopen
  • Ongeduld
  • Impulsiviteit
  • Driftbuien
  • Het moeilijk aan kunnen leren van nieuwe vaardigheden
  • Moeilijk of niet kunnen ontspannen
  • Onbegrepen lichamelijke klachten
  • Geen fut hebben
  • Wriemelen met handen of voeten
  • Problemen met het nemen van initiatieven
  • Impulsiviteit
  • Plannings- of organisatieproblemen
  • Dwangmatige gevoelens of gedachten
  • De eigen grenzen niet kennen en niet kunnen stoppen met bezigheden
  • Het overzicht kwijt zijn
 

De diverse probleemgebieden en hun overeenkomsten


Cliënten geven vaak aan dat ze van jongs af aan geleerd hebben om zichzelf op te jagen omdat ze niet worden/werden begrepen door hun omgeving. Dat ze op hun tenen  lopen en  zich aan proberen te passen aan de eisen van de omgeving. Vaak zonder het behalen van de beoogde resultaten en met veel verlies van energie. Omdat ze zelf hun grenzen niet meer kennen/voelen, en denken dat "de ander" gelijk heeft laten ze anderen vaak ook nog over zich heen lopen.

Vaak is er sprake van hechtingsproblematiek, waarbij ook veranderingen in de hersenactiviteit plaats vinden, die zich op de volgende manieren kan uiten. Vanwege het niet op mogen groeien tot geestelijk gezonde volwassene is het moeilijk om de eigen gevoelens te herkennen en uiten,een goede zelf dunk, vertrouwen en eigen mening te ontwikkelen waardoor mensen zich afhankelijk  op stellen. Iemand wil dan graag hulp hebben, maar is tegelijkertijd erg wantrouwig en vindt het moeilijk om hulp aan te nemen vanwege slechte ervaringen vanaf de kindertijd. Dit wordt bemoeilijkt omdat onbewuste processen hierbij vaak een rol spelen: mensen hebben zelf niet door hoe ze zichzelf en anderen benaderen.

(Ex-)cliënten van Widdershins geven aan veel baat te hebben bij een gecombineerde behandeling waarbij biologische en psychologische factoren beïnvloed worden. Praten mag, maar hoeft niet.

Onderaan de pagina vindt u informatie over de bij Widdershins toegepaste behandelingen.

 

ADD/ADHD

Bij het stellen van deze biopsychiatrische diagnose is zeer grote voorzichtigheid geboden.  Zelfs met gedegen diagnostisch onderzoek is het niet altijd mogelijk een definitieve diagnose te stellen. Problemen met de concentratie ook voorkomen bij angsten, depressie en NAH, het krijgen van te weinig slaap of het eten van te weinig groente of fruit.. Bovendien komen andere psychische klachten en psychiatrische stoornissen of somatische klachten en ziektes voor naast  ADD/ADHD zoals angst- en dwangstoornissen, depressiviteit, slaapstoornissen, chronische pijn, chronische vermoeidheid, auto-immuunziektes, restless legs.
 
Overwegingen om  al dan niet tot het aanvragen van diagnostiek over te gaan:

-leiden de klachten ertoe dat er beperkingen optreden in het dagelijks leven, opleiding, werk en/of sociaal leven of is er sprake vaneen klinisch significante lijdensdruk.

- alvorens tot  behandeling over te kunnen gaan is diagnostiek noodzakelijk. N.B. Ook met een diagnose is behandeling niet altijd een must.
- is er sprake van een diagnose dan draagt iemand het stempel van een psychiatrische stoornis met zich mee.
Ook bij ADD/ADHD spelen neurofysiologische, (neuro)psychologische, emotionele, familiaire en psychosociale aspecten een rol. Deze worden alle mee genomen in het onderzoek bij Widdershins voordat een diagnose wordt gesteld. Let wel: alle onderdelen zijn slechts hulpmiddelen om tot een diagnose te komen en het geheel van de resultaten bepaalt de classificatie.

 

Altijd behandeling?

Alleen als er sprake is van klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen. Als u het prima zelf kunt redden, waarom zou u zich dan laten behandelen?

Karaktereigenschappen (N.B.: geen symptomen) bij cliënten met ADHD in mijn praktijk:

  • een groot rechtvaardigheidsgevoel
  • een groot verantwoordelijkheidsgevoel
  • een groot uithoudingsvermogen
  • een groot aanpassingsvermogen
  • engelengeduld afgewisseld met ongeduld en irritatie of zelfs agressiviteit die niet onderdrukt kan worden
  • een grote bereidheid om anderen te helpen.
  • een groot gevoel voor humor
  • een goede intuïtie (waar niet altijd naar geluisterd wordt)
  • een grote vrijheidsdrang
  • een grote drang tot onafhankelijkheid
  • een slecht zelfbeeld

ADHDers zijn vaak:

  • enthousiast
  • vrolijk
  • vrijgevig
  • sociaal 
  • vriendelijk
  • vergevingsgezind
  • subassertief: de ander gaat voor
  • wispelturig
  • creatief
  • hoogbegaafd
  • goede observatoren van de omgeving met veel oog voor detail
  • zeer goed in staat om te hyperfocussen.

Of: met dank aan collega Suzanne van der Sar:

 

Mogelijke gevolgen, comorbiditeit en klachten

Mensen(kinderen) met ADD/ADHD hebben (vaak), afhankelijk van de ernst van hun klachten, moeite om goed te functioneren wat (door henzelf) van hen verlangd wordt. Ze begrijpen niet waarom ze steeds falen, lopen soms jaren op hun tenen en worden nog steeds tot - voor hun - te grote prestaties gepusht. ("Zie je wel, je kunt het wel!") . ADD/ADHD-ers worden geconfronteerd met onbegrip uit hun omgeving, kunnen geestelijk verwaarloosd of zelfs geestelijk mishandeld worden. Hierbij blijven ze  zichzelf pushen, gaan continu over hun grenzen en pogen zich vaak zonder het beoogde resultaat te kunnen behalen, aan te passen aan de eisen van de omgeving.

Andere stoornissen  die naast  ADD/ADHD voorkomen (comorbiditeit) zijn: angst- en paniekaanvallen, depressie, dwangstoornissen, slaapstoornissen en een grote gevoeligheid voor het krijgen van verslavingen. Door impulsief gedrag krijgen ADHD-ers vaker ongelukken, en ik zie geregeld cliënten met ADHD die ook NAH hebben opgelopen. Door het niet kennen van hun grenzen, in combinatie met slaapproblematiek putten mensen met ADD/ADHD zich vaak uit met burn-out tot gevolg. Door niet begrepen te zijn als kind of jeugdige in de thuissituatie, op school en de vriendenkring treden minderwaardigheidsgevoelens, gebrek aan zelfvertrouwen en subassertiviteit op.

In mijn praktijk zie ik geregeld cliënten met ADD/ADHD die last hebben van onbegrepen lichamelijke klachten, chronische vermoeidheid, chronische pijn, of een auto-immuunziektes. Wetenschappelijk onderzoek is hier volgens mij nog niet naar gedaan. 

De American Academy of Pediatrics (AAP) (kinderpsychiaters) concludeert op basis van wetenschappelijk onderzoek dat Neurofeedback (biofeedback)  één van de beste behandelingen (LEVEL 1) voor ADHD is.

 

Angst- en paniekstoornissen

Angst en paniek zijn nuttig als er reëel gevaar dreigt. Mensen die  last hebben van angst- en paniekstoornissen reageren angstig, met vaak heftige lichamelijke symptomen en slaapproblemen. Ze zijn vaak niet in staat om een situatie eerst te bekijken, goed na te denken, en ontspannen te reageren vanwege veranderingen in het brein door trauma's. Door training van de hersenen, in combinatie met  - op maat aangeleverde - psychotherapeutische  technieken, beschreven onderaan deze pagina, kunnen angst en paniek drastisch verminderen en meestal verdwijnen.

 

Chronische pijn, vermoeidheid en andere onbegrepen lichamelijke klachten

Ook mensen met chronische pijn van het bewegingsapparaat, migraine, chronische vermoeidheid of andere onbegrepen lichamelijke klachten (duizeligheid, misselijkheid) hebben doorgaans  concentratieklachten zelfs zonder dat de lijder dit zelf door heeft. De continu aanwezige  lichamelijke klachten treden op een dusdanige wijze op de voorgrond dat ze sterk afleiden bij het uitvoeren van dagelijkse bezigheden (werk, school, studie). Ze leiden tot een verstoorde slaap, schuld- en/of schaamtegevoelens, (financiële) zorgen om de toekomst, gebrek aan energie. Secundaire gevolgen: verlies van sociale contacten, sociaal isolement. verlies van werk, het stuk lopen van een relatie, financiële problemen.

Door de werkzaamheden  in een interdisciplinair team op de revalidatieafdeling  van Gesundheitszentrum Westmünsterland te Vreden (Duitsland) met chronische pijnpatiënten, rugpijnpatiënten en patiënten met slaapstoornissen en chronische vermoeidheid heb ik veel ervaring op gedaan met individuele diagnostiek, behandeling en groepstherapie. De modules van het bekende biopsychosociale model in combinatie met training van de hersenen, beschreven onderaan deze pagina, kunnen deze klachten drastisch verminderen en meestal verdwijnen.

 

Depressie

Een depressie kenmerkt zich o.a. door somberheid, duidelijk verminderd plezier of interesse in het dagelijks leven,, slaapproblemen, irritatie of vertraging, vermoeidheid, concentratieproblemen en mogelijk terugkerende gedachten aan de dood. Mocht u suïcidaal zijn, dan word u (via de huisarts) door verwezen naar een praktijk of instelling voor Specialistische GGZ. Lichte en matige vormen van depressie worden bij Widdershins behandeld. Door training van de hersenen, in combinatie met  - op maat aangeleverde - psychotherapeutische  technieken, beschreven onderaan deze pagina, kunnen depressieve klachten drastisch verminderen en meestal verdwijnen.

 

NAH

Hersenletsel kan ontstaan door een beroerte, hersenvliesontsteking, hersenschudding, whiplash, bijna-verdrinking, zuurstoftekort door een hartstilstand of operatie, bijwerkingen van medicijnen, maar ook ten gevolge van ziektes zoals Parkinson, MS en SLE. Zelfs na een lichte hersenschudding kan iemand na jaren nog klachten hebben.

NAH kan het leven veranderen door bijvoorbeeld ondraaglijke hoofdpijnen, duizeligheid, misselijkheid, vermoeidheid, overgevoeligheid voor licht of geluiden, concentratieproblemen, geheugenproblemen, vertraging van de informatieverwerkingssnelheid, depressiviteit, angsten, labiliteit, prikkelbaarheid, vermindering van het zelfvertrouwen, (fijn-)motorische problemen, visuele stoornissen, veranderingen in sexuele behoeftes..

Het leven met de gevolgen van NAH is vaak ondraaglijk. Dit geldt zowel voor de patiënt als de naaste omgeving. Het hele leven staat op z'n kop en mensen met NAH en hun naasten ondervinden vaak weinig begrip in de maatschappij, en helaas ook  nogal eens van hulpverleners..

Door training van de hersenen, in combinatie met  - op maat aangeleverde - psychotherapeutische  technieken, beschreven onderaan deze pagina, kunnen  klachten voorkomend bij NAH drastisch verminderen en mogelijk verdwijnen.


Slaapstoornissen

Voldoende slaap is noodzakelijk om gezond en prettig te leven. Lichamelijke,  psychologische of omgevingsfactoren kunnen een verstoorde slaap veroorzaken.

Na slechts enkele weken niet voldoende diep, ongestoord slapen ontstaan reeds allerlei lichamelijke en psychische klachten die op hun beurt het alledaagse leven negatief beïnvloeden en tot secundaire klachten, ziektes of stoornissen kunnen leiden.

Bij Widdershins diagnosticeer en behandel ik de volgende slaapstoornissen: 

  • in- of doorslaapproblemen,
  •  naar dromen met slaapverlies als gevolg,
  • nachtelijke angsten
  •  nachtmerries
  •  's ochtends niet fit op staan of niet goed wakker kunnen worden.
  • excessieve slaperigheid of frequent in slaap vallen overdag
  • circadiane ritme-slaap-waakstoornissen

Door training van de hersenen, in combinatie met  - op maat aangeleverde - psychotherapeutische  technieken, beschreven onderaan deze pagina, kunnen slaapproblemen drastisch verminderen en meestal verdwijnen.

Verslavingen

Bij verslavingen is er - in neurofysiologische zin - sprake van een dwangmatig karakter (OCS) of een verhoogde arousal (angsten, paniek, agressie, moeilijk bij de eigen gevoelens kunnen komen, traumatische ervaringen vanuit de kindertijd of jeugd). Verslavingen komen vaak voor naast ADD/ADHD en ook geregeld bij NAH. De verslaving zelf wordt niet behandeld; behandeling van de OCS of verhoogde arousal vindt plaats met Neurofeedback modules op grond van de neurofysiologische bevindingen. Zie voor meer informatie onderaan deze pagina.

Partners en familie

Widdershins geeft indien gewenst ook begeleiding aan partners en ouders van cliënten met ADD/ADHD, NAH, chronische lichamelijke klachten. Voor vergoeding van deze hulp verwijs ik naar de pagina Vergoedingen en raad ik aan om uw verzekering hierover raad te plegen.

 

Toegepaste therapievormen en resultaten bij Widdershins 

De hulpvraag van de cliënt is altijd bepalend voor het gewenste behandeldoel dat wij samen op stellen. Hiervan uitgaand bestaat de behandeling  uit beïnvloeding van biologische en psychologische factoren die beide een rol spelen bij uw klachten.

De therapie is gericht op  zich ontspannen voelen, helder kunnen denken en problemen kunnen oplossen, alerter en actiever reageren, sneller in slaap vallen en (beter) door slapen. 

Volgend op de intake vindt eventueel verdere diagnostiek plaats, waarbij verwijzing voor een qEEG-onderzoek , voorafgaand aan Neurofeedback, bij collega's (zie onder links) tot de mogelijkheden behoort. Tijdens de verslaggeving bepalen we in gezamenlijk overleg of  u  bij Widdershins in behandeling gaat en welke behandelmethode de voorkeur heeft.

Mocht behandeling niet plaats vinden dan kunt u terug verwezen worden naar uw verwijzer.

Een kleiner of groter deel van de behandeling kan worden uitgevoerd als ehealth of huiswerkopdracht.Telefonische afspraken en visites behoren  tot de mogelijkheden.

 

N.B. ik geef als GZ-psycholoog van tevoren geen garanties dat de behandeling een succes wordt.  Niet iedereen kan geholpen worden bij Widdershins. Indien gewenst/nodig wordt doorverwezen naar collega-hulpverleners met een andere specialisatie, of met een ander vakgebied.

 

Onder Diagnostiek, NeurofeedbackCogniplus en Therapievormen  vindt u verdere informatie en referenties.